Co to jest hormon wzrostu – definicja
Hormon wzrostu (GH, somatotropina) – to hormon wydzielany w przysadce mózgowej, który decyduje o wzroście, metabolizmie i regeneracji organizmu. U dzieci i młodzieży pobudza wzrost kości i chrząstki nasadowej, a po zakończeniu dojrzewania utrzymuje ciało w dobrej formie. Hormon wzrostu w każdym wieku zwiększa produkcję białka, wspiera spalanie tłuszczu, podnosi poziom glukozy we krwi.
Jak powstaje hormon wzrostu?
Wykres wydzielania z wiekiem
Wykres dobowego
wydzielania [2]
Organizm produkuje najwięcej hormonu wzrostu w dzieciństwie i okresie dojrzewania, a coraz mniej z wiekiem. Choć GH nie sprawi, że dorosły urośnie wyższy, to ciało nadal go potrzebuje. Przysadka mózgowa wydziela somatotropinę w postaci impulsów nawet kilkanaście razy dziennie. Jego poziom rośnie m.in.:
- po wysiłku fizycznym,
- po urazach, złamaniach, zranieniach itp.
- podczas snu,
- w trakcie głodówki i nie tylko [1].
Ilość hormonu we krwi stale się zmienia, ale zazwyczaj produkujemy go więcej w nocy niż za dnia.
Naturalny i sztuczny
Hormon wzrostu może pochodzić z dwóch źródeł:
- Naturalny – wytwarzany przez organizm, który samodzielnie reguluje jego ilość.
- Syntetyczny – sztucznie wytworzony, stosowany w leczeniu niedoborów.
Terapia hormonem wzrostu
Lekarze przepisują sztuczną somatotropinę w celu leczenia schorzeń i nie powinna być stosowana bez recepty. W Polsce lek jest dostępny w postaci wstrzykiwaczy podskórnych (tzw. “penów”). Przyjmowanie doustne jest nieskuteczne, ponieważ hormon zostaje strawiony w żołądku, zanim zdąży się wchłonąć. Aby zdiagnozować niedobór GH, wykonuje się specjalne testy stymulujące jego produkcję. Zwykłe badania krwi nie są miarodajne – mogą prowadzić do błędnych wyników i niewłaściwej diagnozy.
Czy wiesz, że…
- Hormon wzrostu odkryto w 1921 roku – naukowcy Evans i Long zauważyli, że wyciąg z przysadki mózgowej przyspiesza wzrost szczurów!
- Przysadka mózgowa, która produkuje GH, jest wielkości ziarnka grochu!
- Hormon wzrostu jest częścią złożonej sieci ponad 50 różnych hormonów. Hormony przekazują instrukcje, które mówią organizmowi, co ma robić i kiedy to robić.
Źródła
1) New Research Finds Routine Periodic Fasting is Good for Your Health, and Your Heart.
https://news.intermountainhealth.org/new-research-finds-routine-periodic-fasting-is-good-for-your-health-and-your-heart
2) Synthesis of the growth hormone secretion mechanism using nonlinear analysis and CAD tools.
https://www.researchgate.net/publication/4209258_Synthesis_of_the_growth_hormone_secretion_mechanism_using_nonlinear_analysis_and_CAD_tools